ZONDAG 11 JANUARI 2026 OM 9.30 UUR IN ÂLDWÂLD (OUDWOUDE)
EERSTE ZONDAG NA EPIFANIE
De dienst is ook te volgen via: https://www.kerkomroep.nl/#/kerken/11138
(Oudwoude of Westergeest)
Thema van de dienst: ‘Een nieuw begin’
Lezingen uit de bijbel: Jesaja 42: 1-7 en Matteüs 3: 13-17
Beste mensen,
samen gemeente van Jezus Christus,
Het was wel een bijzonder begin van dit nieuwe jaar, met alle sneeuw.
Dat hebben we in jaren niet gehad.
Een prachtig gezicht zo’n witte wereld.
Veel kinderen en jongeren hebben er volop van kunnen genieten.
Maar tegelijk is het ook heel lastig, als je de weg op moet.
Voor ouderen zeker, dan ben je in één keer helemaal aan huis gebonden.
Ook voor anderen, voor ons allemaal, die toch dringend ergens naar toe moeten.
Na drukke feestdagen is het gewone leven wel heel anders begonnen dan verwacht.
In die zin dus wel een echt nieuw begin.
Daarover gaat het vandaag ook in het verhaal uit het Matteüs-evangelie over de doop van Jezus, teken van een nieuwe begin.
Het gaat heel snel in de bijbel, nadat er is verteld over zijn geboorte is Jezus al heel snel volwassen.
In dit gedeelte is er een klein woordje dat heel belangrijk is: ‘Zien.’
Zodra Jezus gedoopt was en uit het water omhoog kwam, opende de hemel zich voor hem en zág Hij hoe de Geest van God als een duif op Hem neerdaalde.’
Zien wij het ook: dat nieuwe begin, willen wij het zien, hebben we er oog voor, of worden we al weer afgeleid en zien we het over het hoofd?
Laten ook wij ons bewegen tot een nieuw begin in ons eigen leven?
We luisteren in deze periode naar verhalen die Jezus in een steeds duidelijker daglicht plaatsen.
Zijn doop vormt het begin van zijn optreden naar buiten, daarin aanvaardt Hij zijn roeping.
Als Matteüs zijn evangelie schrijft zo in het jaar 80 leeft de gemeente niet in eenvoudige omstandigheden.
De hoop die Jezus bracht, het vuur van Pinksteren, is gekwetst door de verwoesting van Jeruzalem.
Is er nog wat te zien van dat nieuwe begin?
Matteüs ontmoet in zijn situatie kleingelovigheid.
Het was nodig dat hij alles nog eens op een rijtje zette en zo uitzicht bood.
Tegen die achtergrond moeten we het verhaal over de doop van Jezus lezen.
Matteüs wilde de mensen in zijn tijd bemoedigen.
In die tijd waren er heel veel verschillende verhalen over Jezus in omloop, verhalen die steeds mooier werden en die Jezus afschilderden als de machtige koning.
Daar zet Mattheüs zijn verhaal tegenover, een heel ander verhaal, over Jezus als mens onder de mensen en over zijn koningschap dat heel anders is dan alle andere koningschappen.
Dàt is de boodschap van Mattheüs in dit verhaal.
In de dagen, dat het verhaal speelt, is er in Judea en Galilea een volksbeweging op gang gekomen.
Mensen zijn wakker geroepen door de radicale prediking van Johannes de Doper: ‘Kom tot inkeer, want het koninkrijk van de hemel is nabij.’
Ze zijn met heel veel: mensen die in beweging komen, die niet meer bij de pakken neerzitten, die hun wanhoop en hun moedeloosheid achter zich hebben gelaten.
Mensen met een ideaal!
Mensen die zich omkeren op hun weg, die erkennen dat hun oude leven niet meer was dan egoïsme en passiviteit.
En die weer hoopvol worden en uitzien naar Gods toekomst van vrede en recht.
En ze laten hun omkeer bezegelen in de doop, in de afwassing van hun verleden.
Maar zo’n volksbeweging is niet alleen hoopvol, ze roept ook vele vragen op.
Wat zal er van komen? Haalt het iets uit? Zullen de idealen worden verwezenlijkt?
We kunnen ons, denk ik, wel voorstellen hoe uiteenlopend de verwachtingen en de gevoelens waren van al die mensen daar rondom Johannes bij de Jordaan.
De armen die verwachtten dat ze nooit meer honger zouden hebben.
De revolutionairen die het einde van het Romeinse bewind al voor zich zagen.
De gelovigen die hoopten op de terugkeer van echte liefde voor God en het begin van een rechtvaardige samenleving..
Wat zal er van terecht komen?
Zo kunnen ook wij uitzien naar een wereld, waarin iedereen tot z’n recht komt en er geen geweld, oorlog meer is.
En ons tegelijk afvragen: zal het er ooit van komen?
Zeker in deze tijd, nu er zoveel geweld en dreiging is.
En het internationaal recht wordt geschonden door machthebbers als Poetin en ook Trump, zoals we een week gelezen hebben gezien in Venezuela.
Ook in de tijd van Johannes de Doper was er, naast al die verschillende verwachtingen, al het besef dat er vaak zo weinig terecht komt van alle dromen en idealen.
Zo is het (toch) altijd geweest en gebleven, tot in onze tijd aan toe?
Ook in die tijd liggen twijfel en mislukking op de loer.
En dan verschijnt Jezus op het toneel om, zo staat er heel laconiek en zonder nadere verklaring, zich te laten dopen.
Dat wil zeggen dat ook Jezus zich geroepen voelt door de oproep tot omkeer door Johannes de Doper.
Ook Jezus is hoopvol gestemd door het volk dat in beweging is gekomen, door die mensen die willen leven in het licht van Gods Koninkrijk.
Jezus wil delen in de afkeer van moedeloosheid en in het beginnen aan een nieuw leven.
Hij wil tussen en naast de mensen staan in hun kwetsbaarheid.
Dat is heel wat anders dan Johannes verwacht.
Hij ziet in Jezus degene die wel even orde op zaken zal stellen.
Daarom zegt hij tegen Jezus: ‘Ik zou door U gedoopt moeten worden en dan komt U naar mij?’
Maar Jezus laat zich niet verleiden door de onuitgesproken verwachtingen van Johannes.
Hij is geen goddelijke geweldenaar die in een handomdraai het Koninkrijk tot stand brengt.
En Jezus is ook geen revolutionaire leider die het volk naar de overwinning leidt.
Jezus weet zich geroepen door de profetie van Jesaja over de dienaar van God, waarover we zojuist ook hebben gelezen.
Die dienaar van God, die mens in wie God vreugde vindt, die het recht zal
brengen, niet door geschreeuw of stemverheffing, niet door geweld, maar door daadwerkelijk mèt de mensen te zijn, in hoop en vertrouwen, twijfel en moedeloosheid.
En dùs laat Jezus zich met hen dopen.
En dùs zal Hij met hen leven, tot in de diepte van het bestaan.
Hij zal het geknakte riet niet breken en de kwijnende vlam niet doven.
Hij is mens onder de mensen en daarom daalt Hij net als al die anderen af naar de oever van de Jordaan om zich te laten dopen door Johannes.
Vanuit die nederige positie gaat Hij op naar Jeruzalem.
Deze doop is nu al het voorteken van zijn levensweg en lijdensweg.
‘Zo dienen wij de gerechtigheid geheel en al tot vervulling te brengen’, zegt Jezus dan ter verklaring.
Johannes wil Jezus op een voetstuk plaatsen, maar Jezus zet zichzelf met deze woorden
weer tussen de andere mensen in.
Hij maakt met dit antwoord meteen duidelijk waar Hij voor staat en waarvoor Hij
gekomen is.
De gerechtigheid waar Jezus zich voor in wil zetten, is de gerechtigheid zoals die wordt
geleerd in het Oude Testament.
Wat dat betreft staat Jezus helemaal in de traditie van het Joodse volk, hij gaat door het water van de dood heen, zoals eens het volk Israël door het water van de Schelfzee trok.
En gerechtigheid is geen vaag begrip en ook geen onbereikbaar ideaal.
Gerechtigheid tot vervulling brengen, dat wil zeggen: de goede verhouding tussen God en de mensen behartigen, net als de goede verhouding van mens tot mens.
Het is een leven leiden naar de bedoeling van de Schepper.
Jesaja omschrijft het heel concreet: blinden die zien, gevangenen die worden
vrijgelaten, mensen in de duisternis van moedeloosheid en verdriet die worden getroost en bemoedigd.
Gerechtigheid en vrede, daar moet aan gewerkt worden, vaak tegen de bestaande situatie in.
De armoede in de wereld gaat niet vanzelf weg: eerst moet je leren delen van alles wat je bezit.
En het egoïsme en de liefdeloosheid van mensen verdwijnen niet vanzelf: we zullen ons radicaal moeten afkeren van ons oude leven.
Dat is een moeizame weg, en het is maar de vraag wat er van terecht komt.
Maar het verhaal van vandaag vertelt ons dat Jezus op die weg mèt ons gaat, hij gaat diezelfde weg dwars door de diepste diepten heen, zó is God mèt ons, Immanuël.
Hij geeft zin aan de levens van mensen die in beweging gekomen zijn, Hij biedt toekomst aan wie uitzien naar gerechtigheid.
Hij neemt al dat proberen en werken van mensen, dat zo vaak tevergeefs lijkt, volledig serieus, omdat het zìjn proberen en zìjn werk is.
Door zich te laten dopen is Jezus één geworden met die mensen rondom Johannes die vol hoop en twijfel zijn.
Als Hij dan, volgens het verhaal, omhoog komt uit het water van de Jordaan, ziet Hij hoe de Geest van God op Hem komt, de vredesduif daalt neer uit de hemel’.
De hemel gaat open met Gods overvloedige liefde.
Opnieuw klinkt de profetie van Jesaja mee: ‘Hij is mijn uitverkorene, in hem vind ik vreugde’.
God heeft vreugde om deze mens, omdat Hij een weg gaat die andere mensen goed doet, die de vervulling van de gerechtigheid dichterbij brengt.
En dat betekent, denk ik ook, dat er vreugde is bij God om àlle mensen die in navolging van Jezus in beweging komen voor Gods Koninkrijk.
Mensen die zich durven omkeren van alles wat hen verhindert om op weg te gaan naar een nieuw begin, naar het laten zien, het vervullen van gerechtigheid.
Wij zijn allemaal geliefde kinderen van God.
En de vraag is aan ons, vandaag, of wij ook opnieuw durven te beginnen?
Zijn wij ècht op zoek naar gerechtigheid of laten we moeilijke vragen, vragen die onze rust verstoren, maar liever niet toe?
Jezus weet dat alleen radicale liefde mensen om doet keren.
Liefde die de wereld op z’n kop zet.
Hij laat zien dat in het Koninkrijk van God alles omgekeerd toegaat, Hij staat niet bóven ons maar naast ons.
Daardoor kunnen wij ons laten bemoedigen.
Jezus is als mens onder de mensen dezelfde moeilijke weg gegaan als wij, met alle vragen en twijfels, alle pijn en verdriet.
En dat kan ons helpen en inspireren om ook mens onder de mensen te zijn, er voor elkaar te zijn, als we het moeilijk hebben door ziekte, verdriet of andere tegenslag.
Om in radicale liefde te werken aan gerechtigheid, in alle eenvoud onze naaste nabij te zijn.
Ook wij kunnen als mens onder de mensen omhoog komen uit het water van de dood, opstaan tot een nieuw leven en het oude leven achter ons laten.
Daarmee zeggen we nogal wat, want dat betekent ook dat we niet te veel moeten vastzitten aan dat oude leven, aan verkeerde verwachtingen van Jezus, waardoor we Hem op een voetstuk plaatsen en zelf passief blijven.
Terwijl Jezus mens onder de mensen geworden is om ons tot medemensen te maken.
En dat betekent dat Hij ons de verantwoordelijkheid geeft om andere mensen in liefde nabij te zijn.
Maar dan moeten we wel in beweging komen en ook vernieuwend in de wereld aanwezig zijn.
Door ons in te zetten voor de mensen om ons heen, in het bijzonder voor hen die kwetsbaar zijn.
Daarvoor blijft de kerk belangrijk en is weer de actie Kerkbalans gestart met als thema ‘Geef vandaag voor de kerk van morgen’.
Het is belangrijk dat het samen gemeente-zijn ook hier kan doorgaan en daarvoor is onze inzet en onze bijdrage van groot belang.
God heeft onze hulp nodig, het verhaal van de doop van Jezus raakt ons hele bestaan.
Jezus is mens onder de mensen geworden en daardoor kan ons leven in beweging komen.
Wij worden opgeroepen met Jezus mee te doen en zèlf mens onder mensen te zijn, mens met elkaar.
En zo op te staan tot een nieuw leven in dienst van de gerechtigheid.
Dan heeft God ook in ons vreugde!
AMEN
Wilt u per e-mail reageren; klik daarvoor HIER