Preek – laatste keer

ZONDAG 4 SEPTEMBER 2022 9.30 UUR OUDWOUDE
TWAALFDE ZONDAG DE ZOMER
DIENST VAN SCHRIFT EN TAFEL

De dienst is te volgen via: https://www.kerkomroep.nl/#/kerken/11138

Thema: ‘Kiezen voor het leven’ 

Lezingen uit de bijbel: Deuteronomium 30: 15-20 en Lucas 14: 25-33

Beste jongeren en ouderen,
samen gemeente van Jezus Christus,

Het gaat vandaag over ‘Kiezen’.
Daarbij moest ik denken aan de film ‘’Des hommes et des dieux’.
Misschien hebben sommigen van jullie die film gezien, toen die afgelopen seizoen tijdens een filmavond werd vertoond.
Het is een indrukwekkende film, die op feiten is gebaseerd.
In deze film maakt een groep oudere Franse monniken in de jaren negentig in het verscheurde Algerije een ingrijpende keuze.
Ze bidden, zingen, verbouwen groente en verzamelen honing.
De monniken, die al tientallen jaren in dit klooster in het Atlasgebergte leven, staan op goede voet met de islamitische dorpelingen.
Maar aan die harmonieuze situatie komt een einde als de oorlog tussen moslimfundamentalisten en de overheid doordringt tot het dorpje.
De monniken beseffen dat ook zij gevaar lopen.
De autoriteiten zetten de monniken onder druk om terug te keren naar Frankrijk.
Ondanks het toenemende gevaar, groeit de vastberadenheid van de monniken om te blijven.
Hun christelijk geloof speelt daarbij een belangrijke rol: ‘Een goede herder verlaat de kudde niet’, zegt één van hen.
En daarnaast geeft de opvatting van de dorpelingen, die willen dat de monniken blijven de doorslag.
Ook al loopt het uiteindelijk niet goed af.
De monniken in deze film maken een keuze die hen heel wat kost.
Dit doet ook denken aan de situatie van dit moment in Oekraïne.
In de gebieden waar veel geweld is, staan mensen voor een keuze: Ga ik weg om ergens anders veiligheid te zoeken? Maar dan laat je alles achter wat je dierbaar is>
Of blijf ik met het risico dat mijzelf iets overkomt?
Maar dan kun je in je eigen land iets betekenen en dan leg je je niet zomaar neer bij het geweld.
En misschien kan het ook meevallen.
Het zijn hele moeilijke keuzes, waarvoor je komt te staan in een situatie van oorlog, zoals dat in ons land ook is gebeurd tijdens de Tweede Wereldoorlog.
We kunnen ons afvragen wat wij zouden doen in zo’n situatie?
Hebben wij ook de moed om vanuit ons geloof of vanuit onze betrokkenheid bij onze medemens een keuze te maken, waardoor ons leven gevaar loopt?
Vandaag kunnen we vieren in het avondmaal dat Gods liefde sterker is dan de dood.
Jezus is ons voorgegaan op de weg van Gods liefde.
En dat is voor ons een hoopvol teken dat ons nieuwe kracht kan geven.
Als we Jezus volgen op zijn weg van liefde, kunnen we ook delen in het nieuwe leven.
In ons dagelijks bestaan staan we ook regelmatig voor een keuze, ook al is die minder ingrijpend.
Als we jong zijn kunnen we kiezen voor een opleiding, voor het werk dat we willen doen, waar we gaan wonen.
Maar ook later zijn er verschillende keuzes mogelijk.
We kiezen voor de mensen met wie we omgaan, wie onze vrienden en vriendinnen zijn, met wie we ons leven willen delen.
En ook of we verder gaan met ons geloof en betrokken willen zijn bij een kerk, bij de gemeente hier.
Zo kunnen we ook kiezen hoe we in het leven willen staan, wat we in onze vrije tijd doen en hoe we met elkaar en anderen omgaan.
Er valt heel wat te kiezen dus, zo lijkt het.
Maar is dat eigenlijk wel zo, kunnen we werkelijk kiezen wat we willen.
Zijn we echt vrij om te kiezen?
Daar wordt heel verschillend over gedacht.
Er bestaat ook de opvatting dat je helemaal niet kunt kiezen, omdat alles al van tevoren is bepaald.
Vroeger werd het vaak zo gezien dat God je hele levensweg voor je uitstippelt en dat je daar zelf weinig aan kunt doen.
Het gaat er dan om dat je je laat leiden door God.
Tegenwoordig wordt dat vaak wat anders gezien en is er veel meer aandacht voor onze eigen verantwoordelijkheid, ook al blijft Gods aanwezigheid belangrijk.
Wij kunnen zelf kiezen vóór het goede en tegen het kwade.
Maar ook nu nog worden daar weer vragen bij gesteld en wordt er gezegd dat er helemaal geen vrije keuze is.
Want we zijn kind van onze ouders, we hebben een bepaald karakter, we zijn in een ons eigen land en in onze omgeving geboren, en we moeten het doen met de mogelijkheden die we hebben gekregen, we hebben een bepaalde geschiedenis en doen allerlei ervaringen op.
Wie we zijn wordt bepaald door hoe we opgroeien en door alles wat we meemaken.
We hebben geen 100% vrije keuze, onze keuze is beperkt.
Maar dat wil, denk ik, nog niet zeggen dat we helemaal geen keuze hebben, dat alles al vastligt.
Wel is het zo dat er dingen zijn die ons overkomen in het leven, waar we niets aan kunnen doen.
Dat kunnen verdrietige dingen zijn, maar ook mooie dingen.
Waar we wel, voor een deel, een keuze in hebben, is hoe we omgaan met wat ons overkomt.
We worden beïnvloed door allerlei dingen, maar we kunnen wel kiezen wat we echt willen.
Ook in de bijbel gaat het heel duidelijk om het maken van een keuze.
In het boek Deuteronomium staat Mozes aan de grens.
De grens van zijn leven, de grens van het beloofde land en ook de grens van zijn mogelijkheden.
Nu zal het volk Israël het zelf moeten doen.
Hij maakt namens God duidelijk dat het gaat om een keuze tussen twee mogelijkheden, een keuze tussen leven en dood.
God laat ons dus kiezen, maar we krijgen wel een duidelijk advies: ‘Kies voor het leven.’
Het echte leven, het leven met God en met je medemens,
Leven vanuit liefde, waarbij je ervaart dat je er mag zijn en dat je de ander ook ruimte geeft.
Ook in het evangelie gaat het om kiezen.
Als we Jezus willen volgen, zullen we moeten kiezen.
En dat is wel een heel radicale keuze: Jezus spreekt zelfs over breken met je familie, zelfs met je eigen leven, om hem te volgen.
Letterlijk staat er zelfs haten.
Dit zijn harde woorden. Wordt dat werkelijk van ons gevraagd? Dit gaat toch veel te ver, het haten van je familie, zelfs van je eigen leven?
De woorden van Jezus roepen bij ons, denk ik, heel wat vragen en ook verzet op.
Wat bedoelt Jezus hier eigenlijk?
Ik denk dat we deze woorden niet zomaar letterlijk kunnen nemen, ze hebben een diepere betekenis.
In relaties tussen mensen, ook in families, kan het gebeuren, dat mensen, dat wij sterk op elkaar zijn gericht.
Zo sterk dat je helemaal afhankelijk kunt worden van elkaar, er is geen ruimte meer om een eigen leven te leiden, om eigen ideeën te hebben en het leven op je eigen manier in te richten.
Mensen kunnen elkaar dan sterk beïnvloeden, soms zelfs manipuleren, om op een bepaalde manier te denken, te handelen en ook te geloven.
Daardoor kom je vast te zitten in een bepaald patroon en is er geen vrijheid meer.
In zo’n relatie of contact houden mensen elkaar klein, terwijl het juist de bedoeling is dat je elkaar stimuleert om verder te groeien.
Dit elkaar klein houden is vaak angst om de ander te verliezen, maar door de ander krampachtig vast te willen houden raak je die ander juist kwijt.
Maar verbondenheid met elkaar is iets heel anders.
Dan accepteren mensen van elkaar dat ze verschillend zijn en verschillend denken.
Verbinding tussen mensen, dat is in deze tijd erg belangrijk.
We zijn met elkaar verbonden door Gods liefde.
Voor verbinding is het soms nodig dat wij ons losmaken van oude banden die knellen om in vrijheid te kunnen kiezen.
Dus met het breken met je familie bedoelt Jezus, denk ik, niet het breken met je familie op zich, maar het breken met een manier van leven, waarin onvrije bindingen voorop staan, waarin mensen het bezit worden van elkaar en dat kan nooit de bedoeling zijn.
De ernst van de woorden van Jezus heeft natuurlijk ook te maken met de doodsdreiging die hij zelf op dat moment voelde.
Toen de evangelist Lucas dit allemaal opschreef, was er al sprake van christenvervolgingen.
Het volgen van Jezus kan je iets kosten, je moet soms een kruis dragen.
In onze tijd leven we gelukkig in een andere situatie, maar toch vraagt het wel wat van ons.
Het betekent dat we kiezen voor Jezus’ weg van vrede en rechtvaardigheid.
Dat is nogal wat in een wereld waarin veel onvrede en onrecht is.
Het is niet zo gemakkelijk om in ons doen en laten te laten zien dat het anders kan.
Dat begint al in het klein, in hoe wij met elkaar en anderen omgaan.
Maar kiezen voor de weg van God betekent wel dat we het echte leven vinden.
Zoals we vandaag in het avondmaal kunnen delen in Gods liefde die zichtbaar wordt in de tekenen van brood en wijn.
Tegelijk worden we opgeroepen om net zoals Jezus onszelf te geven, aan God en aan elkaar.
Dat grijpt diep in ons leven in, daarom moeten we weten wat we doen.
Als voorbeelden worden in het evangelie het bouwen van een toren en het plannen van een veldslag genoemd.
Je moet eerst de kosten berekenen en kijken of je genoeg mensen hebt.
Zo moet je je mogelijkheden goed inschatten, een goed begin is het halve werk.
Want anders kun je het misschien niet afmaken.
En dat geldt natuurlijk ook voor ons.
De vraag is vandaag aan ons: Waarvoor kiezen wij? Willen wij echt Jezus volgen, ook al kost ons dat wat?
Want dan kunnen we niet alleen gericht blijven op onszelf, op alles waaraan we zo gehecht zijn, ons geld en ons bezit, onze eigendunk en status, alles wat we hebben.
Daar gaat het niet om in het leven, het gaat ten diepste om het besef dat we er bij God mogen zijn, dat we Zijn liefde kunnen voelen in ons hart, diep van binnen.
Daardoor worden we minder afhankelijk van anderen, ook van verwachtingen van anderen, en ontstaat er echte vrijheid.
En zo kunnen we onszelf in liefde geven aan God en aan elkaar.
Hebben wij de moed en de durf om daarvoor te kiezen?
En ook kritisch naar onszelf te kijken, ons echt open te stellen voor God en voor elkaar?
Kiezen wij werkelijk voor het leven, zetten wij ons echt in voor een leefbare wereld?
Hebben wij vanuit ons geloof oog voor de mensen die kwetsbaar zijn in onze samenleving, of is het geloof alleen maar belangrijk voor onszelf?
Vandaag wordt wel heel duidelijk dat God geen gemakkelijke meelopers zoekt, maar dappere volgelingen.
Maar als je je inzet voor anderen, krijg je er ook veel voor terug door wat anderen jou geven.        En zo kunnen wij allemaal, ieder op onze eigen manier en met onze eigen mogelijkheden, kiezen voor de weg van God, kiezen voor verbinding met mensen, met elkaar.
Ook al kost ons dat wat.
We mogen weten dat we niet alleen zijn, God is dichtbij ons, hier in ons midden.
Zoals we straks Zijn liefde met elkaar kunnen delen in de tekenen van brood en wijn.
Daardoor kunnen we innerlijk sterk staan en het echte leven vinden, een leven in liefde.
De keuze is aan u, aan jou, aan mij, aan ons allemaal.
Waarvoor kiezen wij?   

AMEN

U kunt via e-mail reageren; klik daarvoor HIER